پای درد دل مخاطبین ۳| ابهامات شرعی و قانونی در تعهدنامه محضری اتباع خارجی ازبرای اخذ گواهینامه + مستندات- اخبار میان الملل – اخبار تسنیم

به گفته دفتر منطقه‌ای خبرگزاری تسنیم؛ همزمان با منتشر شدن دو قسمت نخست از پرونده پای درد دل مخاطبین ده‌ها پیام مربوط به مشکلاتی که اتباع خارجی ازبرای اخذ گواهینامه با آن مواجه هستند به دست ما رسیده هست و جهت ایفای نقش خود در تلاش هستیم تا نه تنها آنها را منتشر کنیم بلکه با پیگیری‌های لازم از طریق مسئولین ذی ربط مسیر حل آنها را نیز هموار سازیم.

طبیعی هست که با توجه به مرزبندی‌های جغرافیایی هر کشوری میزبان هزاران تبعه غیرایرانی خواهد بود و هزاران تبعه همان کشور نیز ساکن مناطقی خارج از مرزهای آن می‌شوند.

ایران اسلامی نیز پس از پیروزی انقلاب با توجه ویژه تمام مردم جهان به خصوص دشمنان استکبار مواجه شد که فریاد عدالت خواهی امام راحل را با همراهی‌های خود لبیک گفتند و در ادامه بسیاری از نخبگان جوامع آن‌ها راهی ایران شدند تا در سایه انقلاب اسلامی از علوم حوزوی بهره‌مند شده و هر یک مبلغی در کشور خود باشند.

لازم به ذکر هست تعریف ما از اتباع خارجی در این پرونده افرادی هستند که گذرنامه کشورهای خارجی را به همراه مهر مجوز اقامت از سوی ناجا دارند. علاوه بر طلاب حوزه‌های علمیه که قسمت قابل ملاحظه ای از اتباع غیر ایرانی ساکن در کشور را تشکیل می‌دهند بعضی دیگر از غیر ایرانی‌های غیر مهاجر در ایران سکونت اختیار کردند . در هر صورت باید این غیر ایرانی ها را میهمانان انقلاب دانست و آنگونه که آرمان‌های امام امت آن را رویت کرده هست از آنان پذیرایی کرد.

خبرگزاری تسنیم در این پرونده پای درد دل و مشکلاتی که اتباع غیرایرانی با آن مواجه هستند و یا قوانینی که عدم رعایت صحیح آن و یا تفسیرهای غلط از آن سبب شده تا موانعی حل نشدنی پیش روی آن‌ها باشد را تحقیق خواهد کرد.

تعهدنامه های محضری

اخذ تعهدنامه محضری یکی از مشکلاتی هست که توسط غیرایرانی‌های ساکن کشورمان گفته شده و بررسی ها ما نیز نشان می‌دهد که در شهرهای مختلف به خصوص در مشهد مقدس پلیس تمام متقاضیان اخذ گواهینامه را ملزم می‌کند با پرداخت مبلغ ۲۵ هزار تومان تعهد زیر را در محضر امضا کرده و ارائه دهند:

در نگاه اول متن این تعهدنامه بسیار دشوار گیرانه به نظر می‌آید وعلیرغم اینکه اتباع غیر ایرانی حق اشتغال به کار در ایران را ندارند و دریافت گواهینامه که نوعی تائید مهارت هست نیز ازبرای آنان اجازه اشتغال ایجاد نمی‌کند حال در اینکه چه ضرورتی وجود دارد تا بعضی از اتباع( تعهد نامه در بعضی شهرها اخذ نمی‌شود ازبرای مثال بسیاری طلاب ساکن قم حتی نمی‌دانند تعهد نامه محضری چیست!) با صرف مبلغ ۲۵ هزار تومان تعهدی دوباره بدهند را باید در شرع قانون و جستجو کرد.

نظر مراجع معظم تقلید در مورد این تعهد نامه چیست؟

با توجه به دشوار گیری های موجود در تعهدنامه ابتدا برآن شدیم تا از علمای عظام سوال کنیم که آیا یک مسلمان می تواند تمام حقوق دفاع از خود را سلب نماید؟. به همین قصد متن زیر جهت استفتا ازبرای دفاتر بعضی از مراجع معظم تقلید ارسال شد و طی ۴۸ ساعت دو جواب مکتوب به دست ما رسید.

متن سوال: با عرض سلام و ادب. پلیس مشهد ازبرای ارائه گواهینامه رانندگی به اتباع خارجی، آن‌ها را ملزم به امضای تعهدی محضری می نماید که طبق آن حتی درصورتیکه کوچکترین قانون (غیر راهنمایی رانندگی) را نقض کنند گواهینامه آنان ابطال شده، اقامتشان باطل می شود و علاوه بر آن حق هیچ شکل اعتراضی از سمت خود آنان یا وکیلشان وجود ندارد. آیا طبق شرع انسان مسلمان می تواند ازبرای گرفتن تائیدیه مهارت رانندگی کار به سلب تمام حقوق قانونی خود کند؟

جواب دفتر آیت الله مکارم شیرازی( استفتا شماره: ۹۷۱۱۰۹۰۰۴۵): با اهدا سلام و تحیت ؛ لازم هست در این زمینه بر طبق قوانین و مقررات حکومت اسلامی، عمل شود. همیشه موفق باشید.

جواب دفتر آیت الله شبیری زنجانی( استفتا شماره: ۶۱۹۵۵): سلام علیکم، چنین تعهد گرفتن هایی درصورتیکه قانونی نباشد اشکال دارد ودرصورتیکه دادن چنین تعهدی با توجه به شرایط شخص مقیم، موجب خواری وی و یا مفسده دیگری داشته باشد جایز و مشروع نیست.

درصورتیکه چه ما موفق نشدیم طی مدتی کوتاه استفتا کاملی در رابطه با این تعهد نامه بگیریم ولی روشن هست که نظر مراجع معظم تقلید در مثبت ترین شکل ممکن « عمل به قوانین حکومت اسلامی » ودر حالت دوم « تحریم این تعهدنامه» هست.

حال باید دید که آیا گرفتن این تعهد نامه صورت قانونی دارد؟ پیچیده بودن قوانین مربوط به اتباع خارجی و تفسیرهای مختلف از قانون سبب شد تا جهت تحقیق این موضوع مجبور به اخذ نظر چند کارشناس خبره شویم. بعضی حقوقدانان از جمله «سجاد محمدی» متن تعهدنامه را عاری از غلط نمی‌دانند ولی ازبرای ارائه مستندات قانونی وقت بیشتری مطالبه می‌کنند.

«بهمن کشاورز» رئیس سابق اتحادیه سراسری کانونهای وکلای دادگستری ایران موضعی شفاف تر گرفته و به سوالات ما چنین جواب می‌دهد:

تسنیم: آیا نوشتن واژه «همه قوانین کشور جمهوری اسلامی ایران» و خارج شدن تعهد نامه از قوانین راهنمایی ورانندگی ازبرای ارائه گواهینامه خلاف مقررات نیست؟ با این جمله درصورتیکه اتباع حتی یک شاخه گل بچینند نیز اقامت و گواهینامه خود را از دست خواهند داد.

بهمن کشاورز: واضح هست که همه مردم مکلفند قوانین را رعایت کنند واین نیازی به تصریح مجدد ندارد ولی درصورتیکه در موردی تاکید موکد لازم باشد- هرچند بیهوده به نظر می رسد– بلامانع هست

تسنیم: آیا نوشتن واژه « جابجایی مسافر داخل یا خارج ازشهر، یا حمل دفعه» عمومیت دارد؟ ازبرای مثال درصورتیکه اتباع خارجی خانواده خود را سوار کنند نیز مسافر سوار کرده اند یا حتما باید جابجایی پول صورت بگیرد تا سرنشین مسافر تلقی شود؟ در مورد حمل دفعه آیا می توان کیف و ساک شخصی فرد را نیز دفعه به حساب آورد؟

بهمن کشاورز: به طور کلی زمانی صحبت از حمل مسافر یا دفعه بصورت منع و نهی می شود بنابر تبادر قصد حمل مسافر در قبال دریافت اجرت و حمل دفعه نامتعارف به عنوان کار هست نه آنچه راننده در مورد خویشان خود و محمولات شخصی‌اش انجام می‌دهد.

تسنیم: آیا شخص می تواند حق هر شکل اعتراض را از خود سلب نماید؟ این قانونی هست که انسان چنین حق خدادادی را ازبرای دریافت گواهینامه منکر شود.

بهمن کشاورز: اینکه از فردی تعهد بگیرند در موردی حق اعتراض و مراجعه به دادگاه ندارد معمولا مورد قبول مراجع قضایی نیست ودرصورتیکه موجبی بر ایراد و اعتراض و طرح شکایت و دعوا باشد دادگاهها به آن رسیدگی می کنند، (مگر اینکه دعوا یا دعاوی را طرفین به صلح ختم کنند و در مورد آن اسقاط حق کرده باشند که چون صلح عقدی لازم هست به آن عمل می شود) ولی باید دقت کنیم که این تعهد ارتباطی به موضوع صلح ندارد.

تسنیم: مهمترین سوال و سوال پایانی ما این هست آیا اخذ چنین تعهدی ازبرای ارائه گواهینامه رانندگی صورت قانونی دارد؟ به عبارت دیگر آیا اشکالی به این تعهد نامه وارد هست؟

بهمن کشاورز: طبق توضیحات فوق چنین تعهدی از کسانی که متقاضی گواهینامه هستندموجبی ندارد ( مگر اینکه در کشوری دادن گواهینامه رانندگی به خارجیان ممنوع یا موکول به احراز شرایط خاص باشد که در کشور ما ظاهرا چنین نیست.

همانصورت که بیان شد اخذ این تعهدنامه صورت قانونی نیز ندارد، و رعایت قانون اساسی کشور نیز بر تمام افراد جامعه(اعم از ایرانی وغیر ایرانی) لازم هست. با این حساب دلیل اینکه به چه دلیل تنها از اتباع و به طور خاص (اکثرا) در شهر مشهد چنین تعهد نامه‌ای دریافت می‌شود سوالی هست که مسئولین باید جواب آن را بدهند.

هدف ما از منتشر شدن این پرونده اطلاع رسانی به مسولین محترم جهت مشکل هست و امیدواریم که دستگاههای نظارتی نیز نقش عالیه خود را ازبرای حل مشکلات اتباع غیر ایرانی انجام دهند.

ادامه دارد…

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *