گفته تسنیم| نگرانی‌های ترکیه از تحولات لیبی- اخبار میان الملل – اخبار تسنیم

به گفته گروه میان‌الملل خبرگزاری تسنیم٬ این روزها ترکیه با نگرانی بیشتری به تحولات لیبی می‌نگرد. به چه دلیل که مقامات آنکارا در دو سال گذشته به خاطر بعضی فعالیت‌های نفتی – گازی قسمت روم‌نشین قبرس و رژیم صهیونیستی و همچنین تنش‌های کوچک و بزرگ با یونان٬ به اندازه کافی در مورد مدیترانه نگران بوده‌اند و الان مسیر تغییرات سیاسی لیبی نیز انطباق چندانی با امیال و خواسته‌های آنکارا ندارد.

لیبی به عنوان یکی از منبع ها با اهمیت نفتی جهان٬ در خاورمیانه٬ آفریقا و مدیترانه از موقعیت استراتژیکی برخوردار هست.

کارشناسان٬ میزان دخایر نفتی لیبی را میان ۴۰ تا ۴۵ میلیارد بشکه تخمین زده‌اند و این کشور در شرایط پیش از بحران روزانه نزدیک به دو میلیون بشکه نفت استخراج می‌کرد که این رقم در حال حاضر به ۷۰۰ هزار بشکه در روز رسیده هست.

صد البته لیبی ازبرای ترکیه تنها از منظر نفت و اقتصاد با اهمیت نیست و بخشی از میدان تلاش ترکیه ازبرای نفوذ در کشورهای عربی نیز هست. ترکیه در پی این هست که پس از رویدادهای ۲۰۱۱ میلادی٬ در لیبی گیم را در مسیری پیش ببرد که این کشور نفتی آفریقایی به دوحه و آنکارا٬ نزدیک‌تر باشد. به همین خاطر٬ در شرایط فعلی٬ وزارت امور خارجه ترکیه نیز به دقت پیگیر تحولات این کشور هست.

لیبی و اقتصاد ترکیه

میزان صادرات ترکیه به لیبی در سال ۲۰۱۴ میلادی٬ اندکی بیش از ۲ میلیارد دلار بود، ولی این رقم در حال حاضر به یک و نیم میلارد دلار کاهش پیدا کرده هست.

ترکیه به لیبی٬ مبل٬ پوشاک٬ پارچه٬ دارو٬ سنگ‌های قیمتی٬ سیمان٬ فولاد٬ مصالح ساختمانی و فرش می‌فروشد و از این کشور رقمی در حدود سیصد میلیون دلار در سال٬ نفت خام٬ طلا و فلزات خریداری می‌کند. همچنین مواهب گردشگران لیبیایی نیز ازبرای ترکیه با اهمیت هست و سالانه میان ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار لیبیایی به عنوان گردشگر به ترکیه مسافرت می‌کنند.

ترکیه در کنار چین٬ ایتالیا و آلمان٬ از شرکای تجاری لیبی هست و آمار قابل توجهی از شهروندان ترکیه‌ای به عنوان تکنیسین و کارگر در قسمت‌های مختلف صنایع نفتی و معدنی لیبی مشغول به فعالیت هستند و چند پیمانکار ترکیه‌ای در لیبی در حوزه‌های دامپروری٬ زراعت٬ صنایع غذایی٬ گردشگری و سلامت مشغول به کار شده‌اند.

بنابراین درصورتیکه تحولات سیاسی و اقتصادی آتی در این کشور آفریقایی در مسیری پیش برود که منجر به نابودی حکومت نزدیک به قرائت اسلام سیاسی اخوان المسلمین شود٬ چنین چیزی قطعاً ازبرای ترکیه و قطر خوشایند نخواهد بود.

در شرایطی که در ترکیه٬ بحران اقتصادی٬ گرانی٬ تورم و بیکاری٬ دولت اردوغان را با مشکلات جدی روبرو کرده٬ توقف فعالیت شرکت‌های بزرگ ترکیه‌ای در لیبی و بازگشت کارگران ترکیه‌ای از این کشور آفریقایی٬ ازبرای اقتصاد ترکیه دفعه جدیدی به همراه خواهد آورد. ضمن این که نباید فراموش کرد که علاوه بر لیبی٬ در سودان نیز اوضاع به نفع ترکیه پیش نمی‌رود.

 باز هم رقابت با عربستان سعودی

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و رهبر حزب عدالت و توسعه از سال ۲۰۱۱ میلادی و از وقت کار ناتو در لیبی٬ همواره از این رویداد به تلخی یاد کرده هست.

درصورتیکه چه اردوغان پیش از سقوط دیکتاتور لیبی ژنرال قذافی٬ شمشیر اهدایی جواهر نشان وی را پس فرستاد و نشان داد که خود را به وی نزدیک نمی‌داند، ولی در مقاطع بعدی هم٬ هیچگاه نسبت به آینده لیبی اطمینان خاطر پیدا نکرد. با این حال٬ ترجیح داد تا به جای نگرانی در مورد آینده لیبی٬ در حوزه اقتصادی و سرمایه‌گذاری٬ به فعالیت‌های خود ادامه دهد و در همان حال٬ حمایت سیاسی از جریانات اسلامی لیبی را هم در دستور کار قرار دهد، ولی شاید آنکارا به این فکر نمی‌کرد که عربستان سعودی٬ با بعضی اقدامات مخفیانه در صدد تغییر مسیر گیم هست.

ترکیه در پرونده سوریه توانست در یک پیچ حساس٬ مسیر خود را تغییر داده و در بستر همکاری با روسیه و ایران٬ دست کم بخشی از مخالفین وابسته به خود را حفظ کند.

درصورتیکه چه ترکیه در سوریه به آمال خود نرسید ولی در عین حال در شرایطی نیست که بتوان این کشور را در برابر عربستان سعودی٬ در موقعیت شکست دید. ولی چنین به نظر می‌رسد که در ماجرای لیبی٬ رقابت ترکیه با عربستان سعودی٬ در مسیری نیست که ازبرای آنکارا٬ محل دلخوشی و امید باشد.

در حال حاضر در لیبی٬ شرایط کنونی به نفع ژنرال خلیفه حفتر هست که رسانه‌های نزدیک به آکپارتی٬ وی را به عنوان یک چهره میلیتاریست وابسته به عربستان سعودی و امارات متحده عربی و دشمن گروه اخوان المسلمین می‌دانند.

ترکیه در برابر چند کشور عربی؟

تحولات لیبی در مسیری پیش می‌رود که ازبرای ترکیه٬ تداعی‌گر شکست سنگین و حذف جریان اخوان المسلمین از معادلات قدرت در مصر بود. درصورتیکه در لیبی نیز وضعیت اخوانی‌ها تکرار شود٬ در آن صورت٬ ترکیه عملاً در منطقه٬ قسمت دیگری از گیم نفوذ را خواهد باخت.

رجب طیب اردوغان در سالیان گذشته٬ موضوع دفاع از محمد مرسی و دیگر اخوانی‌های مصر را به یک مساله‌ اعتقادی داخلی تبدیل کرده و در تمام سخنرانی‌های میدانی خود٬ از هواداران آکپارتی خواسته تا علامت نماد میدان ربیعه مصر را با انگشتان خود نشان دهند و در رسانه‌های نزدیک به آکپارتی نیز همواره شاهد این بوده‌ایم که تحقیر ژنرال سیسی در دستور کار مداوم قرار گرفته هست.

الان چنین به نظر می‌رسد که پس از تحولات تازه لیبی٬ موج تنش و اختلاف میان ترکیه با سه کشور عربی مصر٬ عربستان سعودی و امارات متحده عربی٬ بیشتر شود. همچنین در دیگر کشور آفریقایی به این معنی سودان٬ هم اکنون هم خبری از قدرت گرفتن جریان سیاسی غیرنظامی نیست و ترکیه نسبت به سرمایه‌گذاری در سودان هم نگرانی‌هایی دارد.

وزارت امور خارجه ترکیه اظهار امیدواری کرده که به زودی در سودان٬ هیات نظامی٬‌ مسیر انتقال قدرت به غیرنظامیان را به آخر برساند، ولی شواهدی دال بر تحقق این امید و آرزوی ترکیه وجود ندارد.

ضمن این که ترکیه هم اکنون هم نتوانسته با عراق و لبنان هم رابطه ها قدرتمندی برقرار کند. با این حساب درصورتیکه اردوغان و تیم سیاست خارجی وی در ماه‌های آتی به قصد فاصله گرفتن از دوران پرتنش پس از کشته شدن جمال خاشقجی٬ یک دفعه دیگر خود را به عربستان سعودی نزدیک نکند٬ شاهد کاهش چشمگیر نفوذ ترکیه در جهان عرب خواهیم بود.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *